រឿងរ៉ាវរបស់ រៀនខ្មែរ · The Story of ReanKhmer: From a 2006 Science Fair to an Offline App

ក្រុមយើងបីនាក់ · Three people, one idea
រៀនខ្មែរ ចាប់ផ្តើមពីមនុស្សបីនាក់៖ Sok Pongsametrey, Sok Leaksmy និង Ouk Sidavy។ គំនិតនេះជារបស់យើងទាំងបីនាក់ ហើយយើងបានធ្វើវាជាមួយគ្នាគ្រប់ជំហាន។ Sok Pongsametrey ជាអ្នកដឹកនាំក្រុម គ្រប់គ្រងគម្រោង និងរៀបចំមាតិកាមេរៀនទាំងអស់ ហើយយើងទាំងបីនាក់បានរួមគ្នាសាងសង់កម្មវិធី និងបង្កើតចលនា Flash។ រៀនខ្មែរ ថ្មីនៅថ្ងៃនេះ ក៏នៅតែជាស្នាដៃរបស់ក្រុមបីនាក់នេះដដែល។
Three people, one idea. ReanKhmer was created by Sok Pongsametrey, Sok Leaksmy and Ouk Sidavy. The idea belonged to all three of them, and all three built it: Sok Pongsametrey led the team, managed the project and wrote the lesson content, and together they built the program and its Flash animations. The new ReanKhmer is still their work.
កូនខ្មែរជាច្រើនដែលធំធាត់នៅក្រៅប្រទេស អាចនិយាយភាសាខ្មែរជាមួយឪពុកម្តាយបាន ប៉ុន្តែមិនអាចអាន ឬសរសេរអក្សរខ្មែរបានទេ។ រៀនខ្មែរ (ReanKhmer) កើតចេញពីបញ្ហានេះ៖ ជាកម្មវិធីរៀនអាន ស្តាប់ និងនិយាយភាសាខ្មែរ ដែលមានសំឡេងអ្នកនិយាយពិត (native speakers) គ្រប់អក្សរ គ្រប់ពាក្យ និងគ្រប់ប្រយោគ។
ឥឡូវនេះ អ្នកអាចប្រើវាដោយឥតគិតថ្លៃនៅ rean.seuksa.com នៅលើទូរស័ព្ទ ថេប្លេត ឬកុំព្យូទ័រ ហើយប្រើបានទោះគ្មានអ៊ីនធឺណិតក៏ដោយ។
In short: ReanKhmer began in 2006 as a Windows app built by our team of three for the Royal University of Phnom Penh Science Fair. Its source code was later lost, but the lessons and about 300 native-speaker recordings survived inside the old program. In 2026 we recovered them and rebuilt ReanKhmer as a free, offline-first web app for Khmer families abroad, with a Khmer–English interface and a Khmer keyboard trainer. This post tells that story and draws the learning path the course follows.
ឆ្នាំ ២០០៦៖ ពិព័រណ៍វិទ្យាសាស្ត្រ · 2006: a science fair project
រៀនខ្មែរ ត្រូវបានបង្កើតឡើងសម្រាប់ ពិព័រណ៍វិទ្យាសាស្ត្រ (Science Fair) ឆ្នាំ ២០០៦ នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ (RUPP) ដែលឧបត្ថម្ភដោយមូលនិធិ Heinrich Böll។ សំឡេងទាំងអស់ត្រូវបានថតនៅស្ទូឌីយោរបស់ CSC Cambodia ដោយមានសហការីរបស់ Sok Pongsametrey នៅទីនោះជួយផ្តល់ឧបករណ៍ និងជួយថតសំឡេង។ ពួកគេបានជួយគាំទ្រការងារនេះ ហើយយើងសូមអរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ។
The recordings were made in the CSC Cambodia studio, where Sok Pongsametrey’s colleagues lent equipment and helped with recording. We are deeply grateful for their support.
កម្មវិធីដើមដំណើរការលើ Windows XP ដោយប្រើ VB.NET, Flash 8 និងមូលដ្ឋានទិន្នន័យ Access។ វាមាន ៥ ជំពូក៖ ព្យញ្ជនៈ និងស្រៈ, ការប្រកបពាក្យ, ជើងអក្សរ, អំណាន និងសន្ទនា — ព្រមទាំងវចនានុក្រម កំណត់ចំណាំវេយ្យាករណ៍ ល្បែងវាយអក្សរ និងការធ្វើតេស្ត។
The original needed Flash, Khmer Unicode fonts and even a Windows theme change before it would run. That setup burden, more than the lessons themselves, is what kept it from reaching more learners.
ឆ្នាំ ២០១៥–២០២៦៖ បាត់កូដ តែមិនបាត់មេរៀន · Lost code, surviving lessons
ក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ កម្មវិធីដែលបាន compile រួច ត្រូវបានដាក់នៅលើ GitHub ប៉ុន្តែកូដដើម (source code) បានបាត់។ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ យើងបានរកឃើញថា មេរៀនមិនបានបាត់ទេ៖
- ឯកសារ
reankhmer.exeជាកម្មវិធី .NET ដូច្នេះយើងអាចបកកូដវិញ (decompile) បានប្រហែល ២០ ០០០ បន្ទាត់។ - មូលដ្ឋានទិន្នន័យ Access មាន ៨ តារាង រួមទាំងមេរៀន រឿងខ្លី វាក្យសព្ទ និងសំណួរ។
- សំឡេងពិតប្រហែល ៣០០ ឯកសារ នៅតែល្អ៖ ព្យញ្ជនៈ ស្រៈ លេខ ពាក្យ រឿង និងសន្ទនា។
| What we recovered | Count |
|---|---|
| Consonants with audio · ព្យញ្ជនៈ | 33 |
| Vowels, each recorded in both series · ស្រៈ | 24 + inherent vowel |
| Lessons in 5 chapters · មេរៀន | 21 |
| Quiz questions · សំណួរ | 39 |
| Dialogues · សន្ទនា | 4 |
| Native-speaker recordings · សំឡេង | ~300 |
ទិន្នន័យមួយចំនួនត្រូវជួសជុល៖ អក្សរខ្មែរដែលលាយជាមួយអក្សរអង់គ្លេសក្នុងមូលដ្ឋានទិន្នន័យ ត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងទម្រង់ចាស់ (Jet compressed Unicode) ហើយសំឡេងស្រៈខ្លះត្រូវបានដាក់លេខច្រឡំគ្នា។ យើងបានផ្ទៀងផ្ទាត់ និងកែតម្រូវវាជាមួយអ្នកនិយាយភាសាខ្មែរពិត។
ឆ្នាំ ២០២៦៖ រៀនខ្មែរ ថ្មី · 2026: ReanKhmer, rebuilt
រៀនខ្មែរ ថ្មី រក្សាផ្លូវរៀនដដែលពីឆ្នាំ ២០០៦ តែដាក់ក្នុងទម្រង់ថ្មី៖
- ប្រើបានគ្មានអ៊ីនធឺណិត — ដំឡើងលើទូរស័ព្ទដូចកម្មវិធីមួយ (PWA) ហើយទាញយកសំឡេងទុកជាមុន។
- ខ្មែរ–អង់គ្លេស — បង្ហាញភាសាទាំងពីរ ឬតែមួយ តាមចិត្ត។
- ពណ៌បែងចែកព្យញ្ជនៈពីរក្រុម — បៃតងសម្រាប់អក្សរសំឡេង «អ» និងលឿងសម្រាប់អក្សរសំឡេង «អូ»។
- រៀនវាយអក្សរខ្មែរ តាមក្តារចុច NiDA (KhmerOS) — មិនចាំបាច់ដំឡើងក្តារចុចខ្មែរទេ។
- រក្សាវឌ្ឍនភាព នៅលើឧបករណ៍ ហើយអាចទាញយកឯកសារបម្រុងទុក ដើម្បីផ្ទេរទៅឧបករណ៍ផ្សេង។
- កូដ និងមាតិកាបើកចំហ នៅ github.com/Seuksa/reankhmer ដើម្បីកុំឱ្យបាត់ម្តងទៀត។
គួររៀនភាសាខ្មែរដូចម្តេច? · How should you learn Khmer?
ផ្លូវរៀនខាងក្រោមផ្អែកលើមាតិការបស់ រៀនខ្មែរ។ ចាប់ផ្តើមពីស្គាល់អក្សរ បន្ទាប់មកប្រកបពាក្យ ហើយចុងក្រោយយកទៅប្រើក្នុងការអាន និងការនិយាយ។ ការវាយអក្សរ ហាត់ស្របគ្នាតាំងពីពេលស្គាល់អក្សរ។
- ព្យញ្ជនៈ ៣៣ តួ ក្នុងពីរក្រុម។ ព្យញ្ជនៈនីមួយៗជាអក្សរសំឡេង «អ» ឬ «អូ»។ ត្រូវចាំក្រុមនេះមុនគេ ព្រោះវាកំណត់សំឡេងស្រៈទាំងអស់។ · Learn which series each consonant belongs to before anything else.
- ស្រៈ និងសំឡេងពីរ។ ស្រៈដដែល អានខុសគ្នាបន្ទាប់ពី ក (អ) និង គ (អូ)។ ស្តាប់ទាំងពីរ។ · This two-sound rule is the hardest part of reading Khmer; most courses skip it.
- លេខខ្មែរ។ លេខ ០–៩ ប្រើដូចលេខអារ៉ាប់ ហើយងាយរៀនបំផុត។ · A quick win that builds confidence.
- ព្យញ្ជនៈចុង។ រៀនពាក្យដែលមានព្យញ្ជនៈនៅខាងចុង (ក់, ង់, ច់ …) តាមរយៈរឿងខ្លីៗ និងសំឡេង។ · Each rule ends in a short story that uses it.
- ជើងអក្សរ។ ព្យញ្ជនៈទីពីរសរសេរនៅខាងក្រោម (ញ្ច, ង្ក, ន្ត …)។ នៅលើក្តារចុច ចុច J ហើយចុចអក្សរបន្ទាប់។ · Subscripts unlock most real Khmer words.
- អំណាន។ អានអត្ថបទខ្លីអំពីសាលារៀន និងផ្សារ ហើយឆ្លើយសំណួរ។ · Read real paragraphs and check understanding.
- សន្ទនា។ ស្តាប់សន្ទនានៅភោជនីយដ្ឋាន និងនៅផ្សារ បន្ទាប់មកលាក់អក្សរ ហើយស្តាប់តែប៉ុណ្ណោះ។ · Finish by listening without the text.
នៅពេលណាក៏ដោយ ត្រឡប់មកស្តាប់ព្យញ្ជនៈ និងស្រៈម្តងទៀត ឬលេងល្បែង «ស្តាប់ ហើយរក»។ · Loop back to the letters often; the “Listen & find” game makes that quick.
ចាប់ផ្តើមរៀនឥឡូវ · Start now
បើក rean.seuksa.com នៅលើទូរស័ព្ទ ហើយជ្រើស «Add to Home Screen» ដើម្បីដំឡើងវា។ បន្ទាប់មក ចូលទៅទំព័រ «វឌ្ឍនភាព» ដើម្បីទាញយកសំឡេងទុកប្រើពេលគ្មានអ៊ីនធឺណិត។
អ្នករួមចំណែក · Credits
- ក្រុម រៀនខ្មែរ · The ReanKhmer team — Sok Pongsametrey, Sok Leaksmy, Ouk Sidavy · គំនិត វេទិកា និង Flash · the idea, the platform and the Flash work · RUPP Science Fair 2006.
- Sok Pongsametrey — អ្នកដឹកនាំក្រុម មាតិកាទាំងអស់ និងការគ្រប់គ្រង · team lead, all content and management.
- សូមអរគុណ · Thanks — សហការីនៅ CSC Cambodia ដែលបានផ្តល់ស្ទូឌីយោ ឧបករណ៍ និងជួយថតសំឡេង · colleagues at CSC Cambodia who lent the studio and equipment and helped record the audio.
Originally published at github.com/Seuksa/reankhmer